Συναυλία Κώστα Τουρνά, το 2009 μ.Χ....

Πήγα προχθες βράδυ, πρώτη φορά, στο Αττικό Άλσος για τη συναυλία του Κώστα Τουρνά, παρά τις επιφυλάξεις μου για το «Φεστιβάλ Αττικού Άλσους» του Δήμου Αθηναίων.
Ο δ/ντης του Φεστιβάλ Αθηνών κ. Λούκος ανέφερε πρόσφατα σε μια συνέντευξη ότι δεν μπορούν να υπάρχουν ταυτόχρονα δύο φεστιβάλ στην ίδια πόλη. Πιθανώς να έχει και δίκιο. Αλλά οι αντιρρήσεις μου έχουν να κάνουν με τη «δωρεάν» είσοδο (η λέξη «δωρεάν» πρέπει να είναι το μεγαλύτερο μονολεκτικό ψέμα στον κόσμο!), σε συνδυασμό με το απομονωμένο του χώρου στον οποίο διεξάγεται το φεστιβάλ. Δε θα ήταν πολύ πιο ενδιαφέρον να γίνονταν αυτές οι συναυλίες / παραστάσεις στο κέντρο της πόλης (π.χ. την Ημέρα της Μουσικής;...). Εν πάσει περιπτώσει, αφού πάνε τόσοι και τόσοι είπα κι εγώ να επωφεληθώ της «προσφοράς» και να πάω σε μια συναυλία πληρωμένη με τα λεφτά σας [ευχαριστώ!]. Ας μην επικεντρωθώ σ’ αυτά όμως.

Η συναυλία ξεκίνησε γύρω στις 21.10’ με το θέατρο να είναι γεμάτο και τον κόσμο να (πηγαινο-...) έρχεται ακόμη. Ο Τουρνάς στο πρώτο σετ φάνηκε λιγάκι παγωμένος, αν και ερμηνευτικά άψογος. Μετά από ένα σύντομο διάλειμμα 3 τραγουδιών από τα άλλα μέλη της μπάντας(*) επανήλθε δριμύτερος και ζεστάθηκε μαζί με τον κόσμο. Δεν τον είχα δει ποτέ ζωντανά. Γενικά αποφεύγω τις συναυλίες παλιότερων τραγουδιστών ή συγκροτημάτων αλλά δεν είχα τις ίδιες αναστολές σ’ αυτή την περίπτωση. Μάλλον λόγω των τραγουδιών του που πάντα είχαν μια φρεσκάδα και κάτι το ιδιαίτερο και προσωπικό, ορίζοντας και συγχρόνως ξεπερνώντας μουσικά ρεύματα και σκηνές. Τα τραγούδια του έχουν γίνει κομμάτια της παιδικής μας ηλικίας και της ζωής μας χωρίς καλά-καλά να το καταλάβουμε.
Επιπλέον, είχα και το κόλλημα να τον δω το... 2009 μ.Χ.! Τη σκηνική παρουσία του θα την χαρακτήριζα με δυο-τρεις λέξεις: «αρχοντικός», ευχάριστα φρέσκος και απλός. Ο χρόνος, έμμονο θέμα στα τραγούδια του Κώστα Τουρνά, φαίνεται να μην έχει αφαιρέσει τίποτα από την ποιότητα της ερμηνείας του. Α, και επαγγελματίας, υπό την έννοια ότι έχει πλήρη συναίσθηση του τι λειτουργεί και τι αρμόζει πάνω στη σκηνή ανά πάσα στιγμή. Όχι σαν κάποιους άλλους -ταλαντούχους κατά τα άλλα- που ανεβαίνουν πάνω στη σκηνή και εκείνη την ώρα κουρδίζουν την κιθάρα τους... Η συναυλία κύλησε πολύ ευχάριστα, εννίοτε μαγικά, και χωρίς το επίφοβο... μελό στο οποίο θα μπορούσε να εκτραπεί.... Ξεκίνησε με λιγότερο γνωστά και σχετικά πιο πρόσφατα τραγούδια και σταδιακά πήγε προς τα πίσω.
Η μπάντα έπαιξε πάνω από δύο ώρες, συνεχώς, δίνοντας εννίοτε και πινελιές φανκ και μέταλ στα κομμάτια και καλύπτοντας και τα 1-2 μικρά διαλειμματάκια του τραγουδιστή με δικά τους κομμάτια ή διασκευές.
Τα ζωώδη πηγαιν-έλα μελών του κοινού έχουν να κάνουν με το «τσάμπα» του πράγματος και ήταν αναπόφευκτα και αναμενόμενα.


Λίστα τραγουδιών (ατελής και χωρίς ακριβή σειρά)
? Η Καρδιά μου σε θέλει

Η μηχανή του χρόνου
Το 2009
Όμορφη
?
[The One I Love – REM]
[Red Rain – Peter Gabriel]
[ ]
Δεν ξέρω αν σ’ έχω
Αερόστατο
Πρώτη μου φορά

Κυρίες και Κύριοι
Άνθρωπε Αγάπα
Κάτω απ’ την Ακρόπολη
Φαντασιώσεις
Όπου φυσάει ο άνεμος πάω
Ο Αχιλλέας απ’ το Κάιρο
Δεν μετανοιώνω
Τίποτα δε μας φτάνει
Δεν το ξανακάνω σ’Autobianchi
Μην της το πεις
Αν ο Έρωτας Ζει
Στιγμές
Λεν
Έλα Ήλιε μου
Ροκ εντ Ρολ

(*)
Ποίμης Πέτρου (φωνητικά, πλήκτρα) (νότες φανκ)
Δημήτρης Τσοπανέλλης (ηλεκτρική κιθάρα, φωνητικά) (νότες μέταλ...)
Γιώργος Λιβαδάς (ντραμς)
Κώστας Βήχος (μπάσο)

Αυτό είναι όντως μητροπολιτικό πάρκο

Ανακοινώθηκε σήμερα η μετεγκατάσταση της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) σε χώρο της Δυτικής Θεσσαλονίκης, η απελευθέρωση του σημερινού χώρου της και η μετατροπή του σε Μητροπολιτικό Πάρκο. Η πρόταση είχε τεθεί πριν ένα περίπου χρόνο και φαίνεται να έχει γίνει δεκτή από τους φορείς της Θεσσαλονίκης.
Το θετικό είναι ότι ο χώρος που θα ελευθερωθεί βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, και έχει τη δυνατότητα να λειτουργήσει πραγματικά ως μητροπολιτικό πάρκο (και όχι μόνο να έχει τον τίτλο), ιδίως εφόσον επιτευχθεί μια λειτουργική σύνδεσή του με τους παρακείμενους δημόσιους χώρους (προς την παραλία και προς το βουνό). Περισσότερα θα ήταν ενδιαφέρον να μας πει κάποιος φίλος από τη Θεσσαλονίκη.

Πρόγραμμα προσβασιμότητας ΑμεΑ στους Δήμους

Εγκύκλιος του Υπουργού Εσωτερικών με θέμα: «Πρόγραμμα Προσβασιμότητας στους Δήμους» εκδόθηκε στις 21/1/2009.
Το πρόγραμμα είναι διετούς διάρκειας (2009-2010) και πρόσφατα ολοκληρώθηκε η πρώτη φάση του (βλ.: Πρόγραμμα προσβασιμότητας ΑμεΑ: Απολογισμό ζητεί το ΥΠΕΣ από τους ΟΤΑ)

Η εγκύκλιος ουσιαστικά κωδικοποιεί νόμους και διατάξεις που ήδη ισχύουν και αναφέρει χρηματοδοτικές δυνατότητες που ήδη υπάρχουν (αυτό κατάλαβα διαβάζοντάς την και αυτό είναι και το λογικό αφού η εγκύκλιοι έχουν ερμηνευτικό χαρακτήρα).

...Αναφέρει τις σχετικές δράσεις ως "προτεινόμενες" αλλά παράλληλα αφήνει και κάποιες αόριστες απειλές κατά των δημάρχων και των ΟΤΑ που δεν θα αναλάβουν δράση.

...Αναφέρει κάποια γενικά και αόριστα υπέρ του "αστικού σχεδιασμού" (πόσο καλό παιδί είναι, κτλ...) αλλά φαίνεται να έχει μια μάλλον περιορισμένη οπτική περί του αντικειμένου, τονίζοντας κυρίως τη φυσική διάστασή του και μη ξεφεύγοντας από τη συγκεντρωτική λογική του κράτους που είναι πανταχού-παρών και κατευθύνει / μικροδιαχειρίζεται τους ΟΤΑ.

...Συσχετίζει -και πολύ ορθά- τα αποτελέσματα που θα έχουν οι Δήμοι στον τομέα της προσβασιμότητας με τους δείκτες μέτρησης αποτελεσματικότηας και αποδοτικότητας αλλά δεν αναφέρει κάτι πιο συγκεκριμένο (ποιες οι συνέπειες δηλαδή...;).

...Κάνει αναφορά σε "Μονάδες Προσβασιμότητας" που θα πρέπει(;) να έχουν ιδρυθεί σε κάθε Δήμο, πράγμα ανούσιο και παράλογο (διορισμοί ανέργων ψηφοφόρων...;) καθώς οι περισσότεροι δήμοι στον κόσμο έχουν απλώς Γραφείο / Διεύθυνση Αστικού Σχεδιασμού ή / και Διεύθυνση Δημοσίων Έργων που ασχολούνται και με αυτή τη δουλειά. Ποιο το νόημα της δημιουργίας αυτόνομων διοικητικών μονάδων σε κάθε Δήμο;...

...Ίσως, σε τελική ανάλυση προδίδει και την αμηχανία και την αμφίσημη στάση της κεντρικής διοίκησης απέναντι στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Γενικώς δείχνει ως μια πρωτοβουλία που κινείται στην ορθή κατεύθυνση αλλά διατηρώ τις αμφιβολίες μου αν με το ισχύον μοντέλο διοικητικής οργάνωσης είναι δυνατόν να περιμένουμε σημαντικά αποτελέσματα. Πάντως με την ευκαιρία και της Ολυμπιάδας, αρκετοί δήμοι έχουν ήδη δραστηριοποιηθεί σε αυτή την κατεύθυνση (με ποικίλο βαθμό αφοσίωσης...) και άλλοι όχι.

Ενδιαφέρουσα και με εύστοχες παρατηρήσεις και η ανακοίνωση του "Πανελλαδικού Συνδέσμου Παραπληγικών & Κινητικά Αναπήρων" για το ίδιο επί της ουσίας θέμα.

Ημιυπαίθριοι 2: Ημιυπαίθριοι και δημογραφικό

Αν ο τίτλος της σημερινής δημοσίευσης σας φαίνεται αλλόκοτος ή αν νομίζετε ότι πρόκειται για κάποιου είδους λογοπαίγνιο σας διαβεβαιώ για το αντίθετο.

Στην προηγούμενη δημοσίευση πρότεινα, με αναλυτικές πιστεύω εξηγήσεις, τη νομιμοποίηση του κλεισίματος των ημιυπαίθριων χώρων ως ένα μέτρο που θα δώσει μια πολύτιμη ανάσα στο πανταχόθεν βαλλόμενο βιοτικό επίπεδο της μέσης ελληνικής οικογένειας χωρίς καμία ουσιαστική ζημιά για το αστικό περιβάλλον.

Σήμερα θέλω να επεκταθώ λίγο παραπάνω σε αυτόν τον ισχυρισμό. Πιστεύω ότι μια από τις βασικές αιτίες του δημογραφικού προβλήματος της χώρας μας και της γήρανσης του πληθυσμού της είναι οι κάκιστες συνθήκες καθημερινής διαβίωσης, με προεξάρχουσα μεταξύ τους την έλλειψη επαρκούς, ποιοτικής και οικονομικά προσιτής στέγασης. Οι τελευταίες δεκαετίες, με την αστικοποίηση του πληθυσμού, τις προόδους στον τομέα των κατασκευών, την άνοδο του κατά κεφαλήν εισοδήματος και τις συνακόλουθες καταναλωτικές συνήθειες, αλλά και κοινωνικές αλλαγές που ευνοούν την ατομικότητα έναντι της (οικογενειακής / επιβεβλημένης) συλλογικότητας, είχαν ως αποτέλεσμα την αύξηση του «προσδοκόμενου επιπέδου διαβίωσης» για τον μέσο Έλληνα.(*) Ο κάτοικος αυτής της χώρας δεν μπορεί πλέον να δεχτεί ότι θα κατοικεί σε μια «καμαρούλα μια σταλιά δύο επί δύο», ούτε ότι θα στοιβάζει όλα τα –πιθανώς διαφορετικού φύλου και ηλικιών– παιδιά του σε 1 υπνοδωμάτιο, ούτε ότι όλη η οικογένεια θα είναι υποχρεωμένη να συμβιώνει στην καθημερινότητά της σε ένα καθιστικό 5x5 με μία μόνο πηγή ψυχαγωγίας / διασκέδασης να επιβάλλεται σε όλα τα μέλη της οικογένειας (τηλεόραση ή στερεοφωνικό ή ράδιο ή διάβασμα ή παρέα με φίλους ή... τσιγάρο). Το κάθε μέλος της οικογένειας έχει ξεχωριστές ανάγκες, συνήθειες, επιθυμίες και μια σύγχρονη κατοικία οφείλει να καλύπτει και όλες αυτές τις ανάγκες, πέραν της, δεδομένης πλέον, ασφάλειας και προστασίας από τα στοιχεία της φύσης.

Δυστυχώς, η πολεοδομική νομοθεσία μας δεν δείχνει να προβληματίζεται ιδιαίτερα για αυτά τα πρακτικά θέματα και ως αποτέλεσμα έχει δημιουργηθεί μια μεγάλη, τεχνητή (λόγω πολεοδομικής νομοθεσίας) έλλειψη στέγης πρώτης κατοικίας στη χώρα μας.

Να προσθέσω ότι χάρη επίσης στις συντεχνιακές στρεβλώσεις της ελληνικής νομοθεσίας οι περισσότερες κατοικίες στην Ελλάδα (διαμερίσματα) δεν είναι σχεδιασμένες από αρχιτέκτονες αλλά από πολιτικούς μηχανικούς, πράγμα που σημαίνει ότι δεν γίνεται και η καλύτερη δυνατή χρήση των διαθέσιμων τετραγωνικών μέτρων και άρα μια δεδομένη επιφάνεια κατοικήσιμων χώρων δεν αποδίδει στους κατοίκους της το μέγιστο των «υπηρεσιών» που θα μπορούσε να αποδώσει... Επιπλέον δε, οι περισσότερες κύριες Ελληνικές κατοικίες δεν διαθέτουν κήπο ή αυλή ή άλλους κοινόχρηστους χώρους ενώ και οι κοινόχρηστοι δημόσιοι χώροι είναι επίσης λιγοστοί.

Μέσα σε ένα τέτοιο οικιστικό περιβάλλον, εχθρικό για την ανατροφή παιδιών, φαντάζουν αστείες οι εξαγγελίες για καταπολέμηση του δημογραφικού προβλήματος με επιδοματικές πολιτικές.

Μία από τις υποτιθέμενα σημαντικές παροχές της παρούσας κυβέρνησης ήταν η χορήγηση εφάπαξ επιδόματος 2.000€ για τη γέννηση τρίτου παιδιού.
Να υποθέσω ότι πρόκειται για τα ίδια 2.000 – 3000 € που επιχειρεί τώρα να πάρει πίσω η κυβέρνηση με την... «τακτοποίηση» των ημιυπαίθριων;

Ενώ το μηνιαίο επίδομα για κάθε παιδί από το τρίτο και μετά, υποθέτω ότι θα αντισταθμιστεί με το αυξημένο τέλος ακίνητης περιουσίας (ΕΤΑΚ) που θα προκύψει ως αποτέλεσμα της «τακτοποίησης» των ημιυπαίθριων;
Λαμπρό παράδειγμα έλλειψης σχεδιασμού και αποσπασματικών, αλληλοαναιρούμενων πολιτικών!

Ιδιαίτερα σε μια εποχή οικονομικής κρίσης θα μπορούσε η κυβέρνηση να αφήσει στην άκρη τη νοοτροπία φοροεισπράκτορα που τη διακατέχει και αντιθέτως να κινηθεί με στόχο την ενίσχυση και ενδυνάμωση των πολιτών στη δύσκολη συγκυρία που δείχνει να έρχεται. Γιατί σε μια εποχή οικονομικής κρίσης η ανάληψη της σημαντικής – και οικονομικής – ευθύνης που συνοδεύει την ανατροφή ενός παιδιού γίνεται ακόμη πιο δύσκολη. (βλ. Carl Haub: The U.S. Recession and the Birth Rate) Λιγότερα παιδιά δε, σημαίνει και λιγότερα μελλοντικά έσοδα για τα ασφαλιστικά ταμεία, μικρότερη εσωτερική ζήτηση για τα ελληνικά προϊόντα και υπηρεσίες κ.ο.κ. Το – πραγματικό - κλείσιμο του θέματος των ημιυπαίθριων με τρόπο ευνοϊκό για τους πολίτες θα μπορούσε να δράσει ευεργετικά στην παρούσα δύσκολη συγκυρία και να δώσει μια πραγματική ενίσχυση στις ελληνικές οικογένειες.

Αλλά μήπως οι πολιτικοί μας πραγματικά πιστεύουν ότι οι υπήκοοί τους μπορούν να διαβιώσουν άνετα και να μεγαλώσουν οικογένεια με παιδιά μέσα σε 60-70-90 τετραγωνικά μέτρα; Πείτε με λαϊκιστή, αλλά διαβάζοντας τα πρόσφατα άρθρα των εφημερίδων για το «πόθεν έσχες» των πολιτικών μας δυσκολεύτηκα να βρω αναφορές για κατοικίες μικρότερες των 100 τετραγωνικών μέτρων... Περιττή σπατάλη ή οι πολιτικοί μας αναγνωρίζουν για τον εαυτό τους ανάγκες που δεν αναγνωρίζουν στους ψηφοφόρους τους;



(*) Ενδεικτικά, σύμφωνα με το Housing Indicators Program, το 1990 (πριν 20 χρόνια), στις βιομηχανικές χώρες αντιστοιχούσαν 31m2 «κατοικήσιμης επιφάνειας» ανά άτομο (διάμεση τιμή), με το «μέγεθος κατοικίας» (διάμεση τιμή) να φθάνει στα 75m2 ενώ στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης τα μεγέθη αυτά ήταν σημαντικά μικρότερα (20,6 και 54 αντίστοιχα). Στην ίδια έκθεση είχε διαπιστωθεί υψηλή στατιστική συσχέτιση μεταξύ των ανωτέρω δύο μεγεθών και του «δείκτη ανάπτυξης».

Υ.Γ. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι η μέση τιμή πώλησης μιας κατοικίας στις ΗΠΑ το 2008 ήταν 198.100$ (=140.000€ περίπου ) με τις νεόκτιστες κατοικίες να έχουν μέση επιφάνεια κοντά στα 220 m2.

UK eco-towns

New eco-towns could help tackle climate change - Corporate - Communities and Local Government

Four sites to become 'eco-towns'

For a greener Britain, we should build jails, not eco-towns

USA: Where homes are affordable

Residents who live in these 25 growing towns see their incomes go the furthest.

Από το CNNMoney / MoneyMagazine (2009-07-15)
By Catherine Clifford and Ben Rooney

Ημι-υπαίθριοι: Αφελείς απορίες, σκέψεις, εξηγήσεις

2009-07-15: τροποποίηση με δύο προτεινόμενες εναλλακτικές λύσεις (βλ. 4)

(1) Η στάση Πολιτείας και πολιτών έναντι του νόμου. Απορίες...
- Η νομοθεσία γενικώς, και η πολεοδομική ειδικότερα, πρέπει να αποτελεί έκφραση της συνισταμένης θέλησης των πολιτών και της κοινής περί δικαίου αίσθησης ή μέσο παγίδευσης των πολιτών;

- Η στάση των πολιτών έναντι του νόμου και ειδικά έναντι της πολύπαθης πολεοδομικής νομοθεσίας βελτιώνεται με το εφεύρημα των ημιυπαίθριων και με την ως και σήμερα αντιμετώπιση / τακτοποίησή του από την πολιτεία; Δηλ., οι πολίτες μετά από όλες τις σχετικές μεθοδεύσεις θα δείχνουν από εδώ και μπρος μεγαλύτερο ή μικρότερο σεβασμό έναντι του νόμου;

- Οι αποκαλούμενες «πολεοδομίες» (μηδαμινή σχέση έχει το έργο τους καθώς και οι εργαζόμενοι σε αυτές με τον πολεοδομικό σχεδιασμό) πόσους επιτόπιους ελέγχους έκαναν τα τελευταία 20 χρόνια (δηλ. όχι απλά έλεγχο σχεδίων και πιστοποιητικών από το γραφείο τους);

- Η διοίκηση είχε την εντύπωση ότι αυτή η μακροχρόνια παράδοση μη ελέγχου (τυχαία ή ηθελημένη) θα πέρναγε με κάποιο μαγικό τρόπο ...απαρατήρητη από τους εμπλεκόμενους στην οικοδομή και δεν θα επηρέαζε τη συμπεριφορά τους;

- Το «πρόβλημα» των παράνομα κλεισμένων ημιυπαίθριων προέκυψε ως εκ θαύματος; Ακόμη και αν η πολιτεία έχει φροντίσει κατά παράδοση να μην κάνει επιτόπιους ελέγχους στις οικοδομές, ήταν αδύνατον να προβλέψει τη δημιουργία του προβλήματος από τη στιγμή που νομοθετικά άνοιγε αυτό το «παραθυράκι»;

- Άκουσαν ποτέ οι κυβερνώντες για την Ανάλυση Κανονιστικών Επιπτώσεων (Regulatory Impact Assessment) ως πολύτιμο εργαλείο στοχασμού περί των προτεινόμενων κανονιστικών ρυθμίσεων; Βέβαια, τέτοιες, δυτικότροπες παραξενιές –όταν εφαρμόζονται σωστά– έχουν το μειονέκτημα να περιορίζουν την ευχέρεια / αυθαιρεσία του εκάστοτε άρχοντα να νομοθετεί κατά την αποκλειστική βούλησή Του... Συνειδητοποιείται έστω και σήμερα το υψηλότατο κόστος της νομοθέτησης στο πόδι, εν κρυπτώ και αφ’ υψηλού ή η Πολιτεία εξακολουθεί να κάνει τα ίδια σφάλματα;

- Οι Εκθέσεις του Συνηγόρου του Πολίτη και του Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης που κάνουν διαρκείς αναφορές σε διαφθορά και κακοδιοίκηση στις αποκαλούμενες «πολεοδομίες» πως αξιοποιήθηκαν από τα ανώτερα κλιμάκια της πολιτείας και σε τι διορθωτικές δράσεις οδήγησαν; Είναι άσχετα τα ευρήματα αυτών των εκθέσεων με την ποιότητα της νομοθεσίας που καλούνται να εφαρμόσουν τα «πολεοδομικά γραφεία»;


(2) Ιστορική αναδρομή. Εξηγήσεις...
- Φαίνεται ότι το εφεύρημα των ημιυπαίθριων (από το 1985 που πρωτο-εισήχθη) και το γεγονός ότι η Πολιτεία έκανε τα στραβά μάτια στον τρόπο εφαρμογής του ήταν ένα (ημί-)μέτρο προς την σωστή κατά τα άλλα κατεύθυνση της βελτίωσης της ποιότητας ζωής των πολιτών και τον περιορισμό της αύξησης του κόστους της οικοδομής. Δηλ. η πολιτεία άνοιξε στους πολίτες (μηχανικούς και αγοραστές) ένα παραθυράκι προκειμένου να αυξήσουν τον κατοικήσιμο χώρο των οικιών τους αλλά το έκανε με τρόπο πλάγιο, σαν να ντρεπόταν να παραδεχθεί τα προηγούμενα λάθη της και ευθέως να τα αποσύρει. Αντί για ημί-μετρα και παραθυράκια θα ήταν προτιμότερο να είχε γίνει μια ανοιχτή δημόσια συζήτηση για το θέμα και να είχαν ληφθεί ξεκάθαρες αποφάσεις, ακόμη κι αν υπήρχαν οι μόνιμα διαμαρτυρόμενοι. Δηλ. θα ήταν προτιμότερο να μην είχε εφευρεθεί η πατέντα των ημιυπαίθριων και απλά να είχαν αυξηθεί σε ένα μικρό αντίστοιχο ποσοστό οι Συντελεστές Δόμησης.

- Οι πολίτες, είδαν την πολιτεία να τους κλείνει το μάτι και εκμεταλλεύτηκαν τη ρύθμιση αυτή. Τόσο οι μηχανικοί – κατασκευαστές, βγάζοντας ένα επιπλέον κέρδος από τις κατασκευές και μετακυλίωντας την ευθύνη στους αγοραστές όσο και οι τελευταίοι. Άλλες φορές η πρωτοβουλία ήταν του μηχανικού, άλλες του αγοραστή. Φαντάζομαι τις περισσότερες φορές των μηχανικών που έχουν μεγαλύτερη άνεση με τις σχετικές έννοιες και πρώτα κατασκευάζουν και μετά πωλούν τα περισσότερα διαμερίσματα. Άλλωστε, πως μπορεί να δικαιολογηθεί η παρουσία π.χ. καλοριφέρ συνδεδεμένων με το κεντρικό σύστημα θέρμανσης στους ημιυπαίθριους χωρίς πρωτοβουλία του κατασκευαστή;

- Στην εξήγηση αυτή (ότι η πολιτεία έκλεισε το μάτι στους πολίτες ωθώντας τους να παρανομήσουν) συνηγορεί και το γεγονός ότι, όπως στην πράξη αποδεικνύεται, ο πραγματικός ημι-υπαίθριος ελάχιστη αξία έχει για τους πολίτες καθώς ελάχιστη είναι η προσφορά και ζήτηση για τέτοιους χώρους! Αν πραγματικά υπήρχε ανάγκη οι πολίτες δεν θα τους έκλειναν! Η βασική ανάγκη των πολιτών ήταν για μεγαλύτερα, πιο άνετα διαμερίσματα. Αυτή λοιπόν την ανάγκη ήρθε να καλύψει η πολιτεία αλλά με τρόπο έμμεσο και δειλό, μετακυλίωντας και αυτή την ευθύνη στους πολίτες.

(3) Η τρέχουσα ρύθμιση / «τακτοποίηση». Πολεοδομικές επιπτώσεις:
- Το γεγονός ότι η ρύθμιση αυτή προέκυψε την παρούσα στιγμή που το ελληνικό δημόσιο έχει ουσιαστικά πτωχεύσει εξηγεί από μόνο του τη λογική της και το στόχο της. Είναι λάθος όμως η πολιτική γης να υπηρετεί τη -στενά νοούμενη- οικονομική πολιτική και μόνο. Η πολιτική γης και η πολεοδομική πολιτική έχουν από μόνες τους αξία και άλλους, συγκεκριμένους στόχους να επιτύχουν, όπως τη βελτίωση του επιπέδου διαβίωσης των πολιτών, την εξασφάλιση ασφαλούς, ποιοτικής και οικονομικά προσιτής στέγασης, κ.ο.κ. Παρακάμπτεται το γεγονός ότι με την τρέχουσα ρύθμιση τιμωρούνται μόνο οι αγοραστές και όχι και οι κατασκευαστές (πολιτικοί μηχανικοί οι περισσότεροι...) και ερχόμαστε στην πολεοδομική ουσία, δηλαδή πέρα από το οικονομικό κομμάτι:

- Σκέφτηκε κανείς την επίδραση της τρέχουσας ρύθμισης / τακτοποίησης στην ανάπτυξη των πόλεων; Με την τρέχουσα ρύθμιση, το εφεύρημα των ημιυπαίθριων διατηρείται, και απλώς τίθενται κάποιοι επιπλέον περιορισμοί στη χρήση του. Από την άλλη, μια σειρά χώρων που πριν δεν προσμετρούνταν στο Συντελεστή Δόμησης (π.χ. κλειστοί χώροι στάθμευσης) τώρα θα προσμετρούνται. Ταυτόχρονα όμως οι Συντελεστές Δόμησης παραμένουν σταθεροί. Άρα, ουσιαστικά περιορίζονται οι οικοδομήσιμοι χώροι εντός των πόλεων και αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα:
o να ασκείται ακόμη μεγαλύτερη πίεση για την περαιτέρω εξάπλωση των πόλεων προς τα έξω (urban sprawl)
o να αυξάνεται η τάση για δημιουργία ακόμη μικρότερων διαμερισμάτων δυσχεραίνοντας τις συνθήκες διαβίωσης για μεγάλο μέρος του πληθυσμού,
o να τίθεται ένα ακόμη αντικίνητρο στην ανανέωση του υπάρχοντος «στοκ (πολυ-)κατοικιών» που σταδιακά γηράσκουν και να αυξάνεται οριακά η αξία των ήδη κτισμένων κατοικιών έναντι των νέων.
o να αυξάνεται περαιτέρω το κόστος των κατοικιών / διαμερισμάτων το οποίο είναι ήδη δυσθεώρητα υψηλό στη χώρα μας

o να διαιωνίζεται το πρόβλημα στις νέες κατασκευές, έστω σε μικρότερο βαθμό.
Σκέφτηκε κανείς τις συνέπειες όλων των ανωτέρω;

- Παραπάνω έβαλα τη λέξη «πρόβλημα» μέσα σε εισαγωγικά. Κι αυτό γιατί ισχυρίζομαι πως –ανεξαρτήτως των προθέσεων και σκέψεων της πολιτείας- το κλείσιμο των ημιυπαίθριων είναι εν πολλοίς ένα ψευδοπρόβλημα. Ουσιαστικά αναφερόμαστε σε νομίμως χτισμένους έτσι κι αλλιώς χώρους και η μόνη παρατυπία είναι ότι έχει κλειστεί ή χτιστεί και η τέταρτη (εξωτερική) πλευρά τους. Ο όγκος του κτίσματος όμως παραμένει ο ίδιος, οι ανοιχτοί / ακάλυπτοι χώροι ίδιοι, η σκιά που δημιουργεί το κτήριο στο δρόμο δεν αλλάζει, άρα ποιο το ουσιαστικό πρόβλημα; Εν τέλει, με βάση τα όσα ανέφερα παραπάνω, το κλείσιμο των ημιυπαίθριων δεν ήταν πρόβλημα αλλά ήταν λύση. Το πρόβλημα ήταν και είναι οι υπαρκτές, ουσιαστικές, κοινωνικές ανάγκες για αξιοπρεπή στέγαση και κατοικία και όχι η απεγνωσμένη αναζήτηση πολεοδομικών παρατυπιών και λεπτομερειών.

- Άλλωστε, ποιόν σημαντικό σκοπό εξυπηρετεί η πολιτεία με το να ρυθμίζει την εσωτερική διαρρύθμιση μιας κατοικίας;

(4) Δύο εναλλακτικές λύσεις στην τρέχουσα κατάσταση
- Νομίζω ότι η λύση θα έπρεπε να κινείται στην παρακάτω κατεύθυνση με σκοπό την οριστική λύση / κατάργηση του θέματος και την άρση της ανισότητας στην εφαρμογή / τήρηση του νόμου καθότι κάποιοι, έστω και ελάχιστοι, κράτησαν τους ημιυπαίθριους ανοιχτούς:

α) Κατάργηση της διάκρισης των στεγασμένων χώρων σε ημιυπαίθριους και μη

β) ''Ντε φάκτο αμνηστία / νομιμοποίηση του κλεισίματος των έως τώρα χτισμένων ημιυπαίθριων (κλεισμένων ή μη). Φυσικά, εξακολουθεί το ποσοστό ιδιοκτησίας του διαμερίσματος επί του συνόλου της ιδιοκτησίας να παραμένει το ίδιο.

Κατ' αυτόν τον τρόπο παύει η εκκρεμότητα με όλους τους ημιυπαίθριους που κτίστηκαν ως τώρα και παύει να δίνεται κίνητρο για τη δημιουργία νέων παρατυπιών. Οι ιδιοκτήτες τους (ανεξαρτήτως του αν ευθύνονταν οι ίδιοι ή οι κατασκευαστές) παύουν να τελούν υπό την απειλή προστίμων, εκβιασμών κτλ. Από την άλλη, όταν στο μέλλον το κτίσμα (πολυκατοικία) τους γκρεμιστεί, θα έχουν στην ιδιοκτησία τους λιγότερα αναλογικά τετραγωνικά απ' όσα έχουν τώρα καθώς οι δηλωμένοι ως ημιυπαίθριοι χώροι θα εξακολουθούν να μη μετρούν στον συντελεστή δόμησης. Άρα, η "τιμωρία" θα έρθει, αλλά καθυστερημένη και ήπια, έτσι ώστε να αμβλυνθούν και οι όποιες αδικίες έγιναν ως τώρα.

Έτσι,

o μπαίνει πραγματικά τέλος στο ζήτημα των ημιυπαίθριων,

o οι ιδιοκτήτες που δεν έκλεισαν τους ημιυπαίθριους ως τώρα μπορούν να κάνουν ότι θέλουν με αυτούς ώστε να μην αισθάνονται αδικημένοι

o η οικονομική επιβάρυνση για τους πολίτες θα είναι μηδενική και θα υποβοηθηθεί η οικονομία στην τρέχουσα κρίση,
o ο κλάδος της οικοδομής θα πάρει ίσως μια μικρή ανάσα,

o θα αποφευχθούν όλες οι αρνητικές συνέπειες που ανέφερα παραπάνω (εξάπλωση πόλεων, μικρότερα διαμερίσματα, κτλ),

o το κράτος αναγνωρίζει για μια (πρώτη ;) φορά ένα λάθος του και βοηθά στην ανάκτηση της εμπιστοσύνης των πολιτών

Σημειώνεται ότι και η παραπάνω προτεινόμενη λύση δεν παύει να είναι μπαλώμα στην τρέχουσα, συγκεντρωτική και συνάμα αποσπασματική πολεοδομική νομοθεσία και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον ουσιαστικό αστικό σχεδιασμό. Απλά βάζει πραγματικό τέρμα σε μια εκκρεμότητα, χωρίς να τιμωρεί ή να αδικεί τους πολίτες, και δημιουργεί μια ομαλότερη βάση για τον περαιτέρω ορθολογικότερο σχεδιασμό των πόλεων.

Κατόπιν ωρίμου(;) σκέψεως άλλαξα την προτεινόμενη λύση μου επί το απλούστερο. Μια - παραπλήσια - εναλλακτική λύση θα ήταν η εξής:
α) Κατάργηση της διάκρισης των στεγασμένων χώρων σε ημιυπαίθριους και μη (όπως ανωτέρω)
β) Αναλογική αύξηση των συντελεστών δόμησης ώστε να "καλύψουν" / συμπεριλάβουν και τους κλεισμένους ημιυπαίθριους. Οι ήδη κτισμένοι ημιυπαίθριοι (κλεισμένοι ή μη) θα συμπεριλαμβάνονται πλέον στον νόμιμα κτισμένο όγκο του κτηρίου όπως όλοι οι άλλοι χώροι. Όποιος ιδιοκτήτης θέλει τους κλείνει ή τους ανοίγει (έτσι εξισορροπείται η "αδικία" έναντι αυτών που ήθελαν να τους κλείσουν αλλά δεν το έκαναν).
Οι υπόλοιποι ιδιοκτήτες επωφελούνται από τον αυξημένο Συντελεστή Δόμησης και δίνεται ένα κίνητρο για την ανανέωση κάποιων παλαιών, γηρασμένων πολυκατοικιών.

Η μόνη μου επιφύλαξη για αυτή τη δεύτερη λύση είναι ότι θα ήθελα να αποσυνδέσω τα δύο θέματα (δηλ. τους ημιυπαίθριους από τον Σ.Δ.). Με τη λογική ότι οι συντελεστές δόμησης θα πρέπει να αλλάζουν / καθορίζονται κατά περιοχές ή κατά ζώνες και όχι μαζικά παντού. Ο καθορισμός των πολεδομικών όρων / κανονισμών (π.χ. συντελεστή δόμησης) δεν θα έπρεπε να μπαίνει σε "παζάρια" εξισορρόπησης αδικιών και γι' αυτό τον αποσυνέδεσα πλήρως από το θέμα των ημιυπαίθριων.

Τα σχόλια όλων είναι παραπάνω από ευπρόσδεκτα.